دندان ، جمجمه ، لگن خاصره و استخوان های درشت پا مهمترین بخش هایی از بدن است که برای شناسایی جنسیت، سن ، محاسبه طول قد ، نژاد ، عوارض ژنتیکی و بیماری ها ، ویژگی های رشد و ... مورد استفاده باستان شناسان قرار می گیرد.

به گزارش روابط عمومی پژوهشگاه میراث فرهنگی و گردشگری ، فریبا مجیدی مرمتگر و استاد دانشگاه هنر اسلامی تبریز این مطلب را در کارگاه آموزشی 2روزه \"استخوان و عاج از اکتشاف تا مرمت \"که به همت پژوهشکده حفاظت و مرمت آثار تاریخی –فرهنگی در محل پژوهشگاه برگزارشد مطرح کرد .
او مطالبی را در خصوص آسیب شناسی استخوان های به دست آمده از کاوش های باستانی بیان کرد و گفت :استخوان های که در یک برنامه کاوش به دست می آید معمولا به منظور تکمیل مطالعات باستان شناسی جمع آوری و پس از بررسی و انجام آزمایش ها ثبت و انبار می شوند .
این استاد دانشگاه اظها رداشت  :گاهی اوقات نیز در کاوش ها اسکلت کاملی به دست می آید که ممکن است پس از بررسی های مقدماتی برای نمایش به موزه منتقل شود .
وی افزود :دراین حالت اسکلت به طور کامل همراه با خاک اطراف  بلوک برداری شده و سایر آثاری که همراه آن به دست می آید به موزه منتقل می شود یا اینکه از خاک جدا شده و پس ازبررسی و مطالعه ،مرمت و سپس درموزه به نمایش در می آید. 
این مرمتگر با اشاره به نحوه کاوش و خارج کردن استخوانها تصریح کرد : در این زمان ضرورت دارد که خاک آن خیلی با احتیاط برداشته شده و گور از خاک تهی شود ، استفاده ازبرس های نرم و به کار بردن ابزارهای ظریف تری مانند لوازم دندان پزشکی برای این منظور توصیه می شود .
این استاد دانشگاه با اشاره به اینکه هنگامی که استخوان در زیر خاک قرار می گیرد دچار تغییراتی در وزن  اندازه ، رنگ و ساختار اولیه خود شده و تخریب آغاز می شود گفت : تغییرات مکرر رطوبت ، خشکی ، انجماد ، ذوب  متناوب آب ، اشباع شدن از نمکها و تبلور مجدد آنها ، میزان اسیدیته و دمای خاک از جمله عوامل تخریب و فرسایش استخوان هستند که در نهایت منجر به ترک خوردگی و شکنندگی و حتی پودر شدن آن می شوند.
وی با اشاره به بررسی روند فرسایش و تخریب در استخوان های باستانی گفت :نوع و نحوه تخریبی که استخوان در زمان پیش از دفن با آن بروبرو است بخشی از ماهیت تاریخی شی محسوب می شود که مرمتگر بایستی به این موضوع توجه کافی داشته باشد .
به گفته این پژوهشگر، مجهز بودن مرمتگر به دانش روز دنیا و آشنایی به شیوه های جدید و داشتن تجربه کافی ، داشتن ابزار و مکان مناسب از بروز مشکلات و آسیب های جدی و تخریب شی در هنگام درمان و مرمت می کاهد. 
مجیدی اظهار داشت : آشنا کردن موزه داران با اصول و روش های مدرن حفاظت و بهره گیری از لوازم مناسب در انبارو سالن های نمایش به کند شدن روند تخریب و فرسایش کمک شایان توجهی می کند .
وی ، دندان ، جمجمه ، لگن خاصره و استخوان های درشت پا را مهمترین بخش هایی اعلام کرد که برای شناسایی جنسیت، سن ، محاسبه طول قد ، نژاد ، عوارض ژنتیکی و بیماری ها ، ویژگی های رشد و ... استفاده می شوند .
او تصریح کرد: از دندان برای تشخیص هویت فردی ، نژادی ، تغذیه ، بیماری ، سن  و در مواقعی شغل مردم ، از جمجمه برای تعیین نژاد ، سن و جنس ،تشخیص بیماری ، از لگن خاصره برای تعیین جنسیت و در صورت زن بودن تعیین داشتن زایمان و ازحالت و رنگ استخوان برای تشخیص علت مرگ می توان بهره برد .
به گفته مجیدی،  در جانور شناسی وجود استخوان های حیوانی در محوطه کاوش نیز بیانگر نوع حیوانات موجود در آن منطقه بوده و بر اساس شکل و از طریق آن می توان اندازه استخوان ها زمان شکار یا قربانی کردن حیوان برای تدفین را مشخص کرد  .
وی سالیابی رادیو کربنی ، آنالیز استخوان برای شناسایی مواد تشکیل دهنده ساختار و نمک ها و ناخالصی های موجود در آن و نوع خاکی که استخوان در آن دفن شده ، میکروبیولوژی، رادیو گرافی ، مطالعات میکروسکوپی بافت ها ، پژوهش های انسان شناسی، آسیب شناسی استخوان ها  و آزمایشات ژنتیکی را آزمایش هایی عنوان کرد که در مورد استخوان به کار برده می شوند .
گفتنی است ، طی دو روز برگزاری کارگاه آموزشی \"استخوان و عاج ازاکتشاف تا مرمت \"شرکت کنندگان با موضوعاتی تحت عناوین چالش های حفاظت از یافته های استخوانی ، عوامل تهدید کننده استخوان ها ، اولویت بندی اقدامات حفاظتی عاج و استخوان و... آشنا شدند و در کارگاه عملی مواردی را در خصوص تکنیک های کاربردی حفاظت و مرمت استخوان ها فرا گرفتند .

انتهای پیام/